Συναρπαστική Θεολογία: Η Ελευθερία στην Ορθόδοξη Πνευματική Ζωή

ΟΜΙΛΙΑ π. Νικόλαου Λουδοβίκου 15-03-2008 στη Διακίδειο σχολή Πατρών

Blessed Rosary

Σεβασμιώτατε, σεβαστοί πατέρες, κύριε αντινομάρχα, κύριε βουλευτά, κύριε κοσμήτορα, αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, ευχαριστώ για την ωραία σας πρόσκληση, για την όμορφη αυτή σύναξη, ευχαριστώ την κυρία Κωτσάκη η οποία εκ των προτέρων απήντησε αυτά τα οποία δεν ξέρω αν θα καταφέρω να πω και ευχαριστώ για το ότι η σύναξη αυτή είναι αφιερωμένη επίσης σε ένα τόσο μεγάλο και σημαντικό θέμα, σαν κι αυτό της ελευθερίας.

Υποθέτω, υπέθεσα ότι αυτή θα ήταν μια σύναξη κυρίως θεολόγων.Βεβαίως η θεολογία δεν είναι μια πολυτέλεια, δεν είναι η θεολογία δηλαδή κάτι το οποίο αφορά μόνον τους θεολόγους. Η θεολογία είναι μια ουσιώδης διάσταση του ανθρώπινου είναι, είναι ουσιωδώς θεολογικό το ανθρώπινο ον. Και υπό αυτήν την έννοια δεν υπάρχει ένας τρόπος για να μην θεωρήσουμε την θεολογία βαθιά ανθρωπολογική.

Αφορά όπως σας είπα κι αυτό αφορούσε πάντοτε ήδη και την αρχαία εποχή, αφορά θα λέγαμε τον ίδιο τον άνθρωπο στην ουσία του, είναι θεολογικό ον ο άνθρωπος. Είναι θεολογικό ον και με αυτήν ακριβώς την πρόταση μπορούμε να ξεκινήσουμε την σημερινή μας συζήτηση.

Η κυρία Κωτσάκη νομίζω ότι έχει σκοπό να προσθέσει ότι στο τέλος εάν υπάρχουν κάποιες ερωτήσεις θα μπορούσαμε σε μια πρώτη φάση να τις συζητήσουμε. Υποθέτοντας ότι το ακροατήριο είναι υπό αυτήν την έννοια ούτως η άλλως θεολογικό, αποφάσισα να μην σας πω τίποτα από αυτά τα οποία θεωρώ αυτονόητα. Βεβαίως πιστεύω ότι η εποχή των αυτονόητων παρήλθε ανεπιστρεπτί. Δεν υπάρχει τίποτα στην πραγματικότητα το οποίο να μην χρειάζεται να το αναδείξουμε στην όποια αξία σήμερα.

Είμαστε ευλογημένοι διότι έχουμε μια τέτοια παράδοση στα χέρια μας. Είναι όμως ένα άλλο θέμα το αν την παράδοση αυτή μπορούμε να την επεξεργαστούμε, να την καταλάβουμε, να την δουλέψουμε σε σχέση και κοινωνία με τα σημερινά πραγματικά προβλήματα. Η θεολογία είναι συγκλονιστικά θα λέγαμε άτυχη όταν χρησιμοποιείται από ανθρώπους οι οποίοι δεν την πονάνε βαθιά, δεν σπαράσσονται από το αίνιγμα του είναι στον κόσμο, δεν σπαράσσονται από το αίνιγμα του θανάτου, δεν σπαράσσονται από το αδιέξοδο των σχέσεων, δεν σπαράσσονται από το αδιέξοδο της ελευθερίας του ανθρώπου. Η θεολογία δεν χρησιμεύει όταν είμαστε αναπαυμένοι στο δεδομένο της υπάρξεώς μας, όταν είμαστε αναπαυμένοι στο δεδομένο της πίστης μας αν το θέλετε έτσι.

Δεν μπορούμε να καταλάβουμε τότε την παράδοσή μας, δεν μπορούμε να καταλάβουμε τον αγώνα ενάντια ή υπέρ των μεγάλων πνευματικών γεγονότων στην ιστορία. Δεν μπορούμε να καταλάβουμε, ας πούμε, τον αγώνα κατά του μονοθελητισμού – θα μιλήσουμε σήμερα για το θέλημα σήμερα, τι νόημα είχε, γιατί χρειάζεται να έχω θέλημα, γιατί χρειάζεται να ενεργώ, να υπάρχω, δημιουργικά μέσα στην ιστορία και πολλά άλλα.

Λέω λοιπόν ότι υπό αυτήν την έννοια οι πιστοί και νομίζω ότι πάντοτε οι αυθεντικά πιστοί είναι κάπως έτσι, είναι άνθρωποι θεολογούντες. Μπορεί να θεολογούν απλά, μερικές φορές πολύ απλά. Μπορεί να θεολογούν περίπλοκα, ανάλογα με το χάρισμα ο καθένας που έχει. Μπορεί να απαντούν σε πολύ δύσκολα προβλήματα, πάντως είναι πάντοτε πολύ ενδιαφέροντες άνθρωποι, πάρα πολύ ενδιαφέροντες και διόλου ανιαροί. Η θεολογία δεν είναι καθόλου ανιαρή.

Προσωπικά έκανα μια ολόκληρη διαδρομή για να φτάσω στην θεολογία, δεν περίμενα να φτάσω στην θεολογία ποτέ, το ομολογώ και η άφιξή μου έχει τον χαρακτήρα μιας διαρκούς εκπλήξεως. Υπό αυτήν την έννοια λοιπόν λέω ότι όσοι από εμάς τους θεολόγους γινόμαστε τελικά ανιαροί, είναι γιατί δεν έχουμε καταφέρει να καταλάβουμε πόσο συναρπαστική είναι τελικά η θεολογία. Και ανάμεσα στα πολλά συναρπαστικά τα οποία η θεολογία μπορεί να μας πει, όταν παραμένει θεολογία και δεν μετατρέπεται σε μια άκαιρη ή εύκαιρη ηθικολογία, εύκολη πάντως. Continue reading

Το πρόβλημα του κακού – από τον Αυγουστίνο στη σύγχρονη Γενετική

του π. Νικολάου Λουδοβίκου

Ι

Πριν καλά – καλά τελειώσει ο δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο σημαντικός Άγγλος συγγραφέας C.S. Lewis εξέδωσε, το 1944, το μυθιστόρημα του Perelandra, θέλοντας να διηγηθεί ξανά την ιστορία του Κήπου της Εδέμ. Η Perelandra είναι ένας άλλος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος, αυτός που οι γήινοι αποκαλούν Αφροδίτη, και είναι όμως απολύτως κατοικημένος από λογικά όντα τα οποία, όμως, μαζί με τον πλανήτη τους ζουν -ω του θαύματος- μέσα στον παράδεισο, όπως ακριβώς μας περιέγραψε τον τελευταίο ένας Αυγουστίνος ή ένας Μ. Βασίλειος: πλήρης αρμονία, γαλήνη και αφθαρσία παντού, απόλυτη απουσία πόνου, ασθένειας, θλίψεων και αγωνιών, ευτυχία απερίσταλτη και αδιατάρακτη. Ο Θεός (τον οποίο στον πλανήτη αυτό αποκαλούν Maledi ) θα αποστείλει εκεί έναν γήινο σοφό (ο οποίος στο μυθιστόρημα είναι μάλιστα πανεπιστημιακός καθηγητής) ονόματι Ransom (λέξη που στα αγγλικά σημαίνει την απολύτρωση), για να πληροφορήσει τους αθώους κατοίκους για τον κίνδυνο του κακού τον οποίο στο βιβλίο αντιπροσωπεύει ο Weston, ένας δαιμόνιος γήινος, που οπλισμένος αντιμετωπίζει τους κατοίκους του πλανήτη όπως ένας άποικος τους αγαθούς ιθαγενείς, θέλοντας να τους διαφθείρει και στη συνέχεια να τους υποτάξει (δεν είναι τυχαίο δε πως το όνομά του προέρχεται από την λέξη West – την Δύση). Continue reading

Η απορία του 8χρονου Νικόλα, το αδιέξοδο του Στάινερ και η απάντηση της χαροκαμμένης μάνας

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Ομιλία και συζήτηση με τον Αρχιμανδρίτη π. Βασίλειο Γοντικάκη, Προηγούμενο Ι.Μ. Ιβήρων Αγίου Όρους στο Πανεπιστήμιο Πατρών στις 7 Δεκεμβρίου 2006 με εκκίνηση την παιδεία και ειδικότερα τη σχέση της με την Ορθόδοξη θεολογία.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και η Λογική της Παραδόσεώς μας

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ ΚΑΙ Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ ΜΑΣ
ὁμιλία π. Βασιλείου Γοντικάκη εἰς τὴν Πάτρα τὴν 14η Μαΐου τοῦ 1998

agios_kosmas_aitwlos

Εἰσήγησι

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, αὐτὸ ποὺ μὲ εὐχαρίστησε στὴν προσφώνησι ἦταν ὁ αὐθορμητισμός. Ἐπίσης, τὸ ὅτι ἐλέχθη ὅτι εἶναι συζήτησι αὐτὴ ποὺ θὰ κάνουμε καὶ τὸ ὅτι ἔγινε ἕνας ὑπαινιγμὸς στὰ βάσανα ποὺ ἔχουμε. Ὅταν μὲ καλέσατε νὰ ἔρθω, σκέφτηκα καὶ τὰ δικά μου τὰ βάσανα, τὰ παλιά· καὶ ὄντας στὸ Ἅγιον Ὄρος, σκεφτόμαστε καὶ σᾶς. Δηλαδή, σκέφτεται κανεὶς τὸν ἑαυτό του, πῶς πέρασε στὴν ἡλικία τὴ δική σας, σκέφτεται πῶς κάτι… παιδιά, τί κάνει ἡ πολιτική μας, τί κάνει ὅλος ὁ κόσμος καὶ τί ὑπάρχει στὸ Ἅγιον Ὄρος. Στὴ συνέχεια νοιώθει κανεὶς ὅτι τὸ Ἅγιον Ὄρος εἶναι ἁπλωμένο σ’ ὅλη τὴν ῾Ελλάδα.
Καὶ θέλω νὰ πῶ τὸ ἑξῆς, ὅτι, μιὰ στιγμή, ὄντας μόνος στὸ Ὄρος, δηλαδὴ ὄντας μαζὶ μὲ ὅλο τὸν κόσμο, λέει κανεὶς αὐτὸ ποὺ λέει ὁ ἄσωτος υἱός, ὅτι «πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι». Πόσος πλοῦτος ὑπάρχει στὴν παράδοσί μας, πόση ἐλευθερία, πόση δυνατότητα νὰ χαροῦμε τὴ ζωή μας! Κι ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ἐμεῖς πεινᾶμε καὶ ὑποφέρουμε!
Στὴ συνέχεια νοιώθω τὸ ἑξῆς, ὅτι στὸ Ἅγιον Ὄρος ἔρχονται πολλοὶ θρησκευόμενοι ποὺ δὲν νοιώθουν τίποτα, κι ἔρχονται πολλοὶ ἄσχετοι οἱ ὁποῖοι συγκλονίζονται, κι ἔρχονται πολλοὶ πολιτικοὶ… Πολλοὶ θρησκευόμενοι ἐξ ἐπαγγέλματος δὲν καταλαβαίνουν, πολλοὶ ἀνήσυχοι συγκλονίζονται· οἱ περισσότεροι πολιτικοὶ δὲν καταλαβαίνουν τίποτα. Καὶ λές: «Τί γίνεται μὲ τὴν ῾Ελλάδα, καὶ τί γίνεται μὲ τὴν Εὐρώπη;» Κι ἐγὼ τώρα αὐτὸ ποὺ σᾶς λέω εἶναι μιὰ ἐξομολόγησι. Καὶ λέω ὅτι ἔχει ἕνα χρέος μεγάλο ὁ ῞Ελληνας φοιτητὴς σήμερα: νὰ εἶναι Ἕλληνας Ὀρθόδοξος φοιτητής. ᾿Εκεῖ ἔχουμε κάποιες δυνατότητες ποὺ δὲν ἔχουν οἱ ἄλλοι, καὶ ὀφείλομε ἁπλῶς νὰ εἴμαστε αὐτὸ ποὺ λέει ἡ παράδοσί μας.

Καὶ θυμᾶμαι μιὰ φορὰ ποὺ εἶχα πάει στὴν Κρήτη σ’ ἕνα χωριό, στὰ ᾿Ανώγεια· καὶ εἶχαν ἔρθει κάτι γριὲς γιὰ ἐξομολόγησι. Κι ὅταν τέλειωσε, καὶ μοῦ λέει ἡ γριά, μιὰ γριά, μιὰ εὐχή: «Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου», μετὰ ἦρθε μιὰ ἄλλη γριά: «Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου». Κι ἐγὼ παραξενεύτηκα, καὶ λέω: «Μά, τί εἶναι αὐτὴ ἡ εὐχή;» Καὶ μοῦ λένε: «Ἔτσι τὸ λέμε. Γιὰ κάποιο γονιό, μάνα ἢ πατέρα, λέμε: «Να χαίρεσαι τὰ παιδιά σου», γιατὶ ἡ χαρὰ γιὰ τοὺς γονιοὺς εἶναι τὰ παιδιά τους. Κι ὅταν κανεὶς εἶναι παπάς, τοῦ λέμε: «Νὰ χαίρεσαι τὴν ἱερωσύνη σου». Κι ὅταν κανεὶς εἶναι καλόγερος ἢ καλογριά, τοῦ λέμε: «Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου». Αὐτὴ ἡ εὐχή, «νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου», νομίζω ὅτι εἶναι ἕνα πράγμα τόσο μεγάλο καὶ τόσο βαθύ, ποὺ θυμίζει θεολογία τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ. Καὶ λέω ἐγώ: «Μὰ πῶς, νὰ γεννηθῶ στὴν Κρήτη, καὶ νὰ μεγαλώσω καὶ νὰ ζήσω ἐρήμην τῆς Κρήτης καὶ ἐρήμην τῆς παραδόσεώς μας!  Γιατὶ μᾶς ἔχουμε νὰ εἴμαστε ἀλλοδαποὶ στὸν τόπο μας;» Continue reading

28ο Παιδαγωγικό Συνέδριο Χριστιανικής Εστίας: Σταυρική πορεία καί ἀνάσταση τοῦ Γένους

O τομέας Επιστημόνων της Χριστιανικής Εστίας Πατρών μας κοινοποίησε το πρόγραμμα του 28ου Παιδαγωγικού Συνεδρίου το οποίο θα διεξαχθεί το Σάββατο 2 και την Κυριακή 3 Φεβρουαρίου 2013 στη Χριστιανική Εστία Πατρών (Μιαούλη 57).

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 28ου ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
«Σταυρική πορεία καί ἀνάσταση τοῦ Γένους»

ΣΑΒΒΑΤΟ 2/2/2013

17.00: ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ – ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ
17.30: ΑΓΙΑΣΜΟΣ – ΕΝΑΡΞΗ ΥΠΟ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΑΤΡΩΝ κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

Α’ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ: ΥΠΟ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ

18.00: ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΓΧΩΡΙΑ ΠΤΩΧΕΥΣΗ
ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: κ. ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΤΗΦΟΡΗΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ – ΔΙΕΘΝΟΛΟΓΟΣ
18.40: ΣΥΖΗΤΗΣΗ
19.10: ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

19.30: Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟ ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ – ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ
ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: κ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΤΑΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ – ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ
20.10-20.45: ΣΥΖΗΤΗΣΗ – ΛΗΞΗ Α’ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΚΥΡΙΑΚΗ 3/2/2013

Β’ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
17.30: Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΑΝΤΙΔΟΤΟ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ: «ΕΝΑ ΔΑΣΚΑΛΟ, ΓΙΑΤΙ ΧΑΝΟΜΑΣΤΕ »
ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κα. ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΟΥΣΚΟΥΛΗ, Δρ. ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ»
18.10: ΣΥΖΗΤΗΣΗ
18.40 : ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

19.00: ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: κ. ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΠΟΖΟΒΙΤΗΣ, ΘΕΟΛΟΓΟΣ – ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
20.10: ΣΥΖΗΤΗΣΗ
20.30: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ – ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΥΠΟ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΑΤΡΩΝ κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

α. Στούς ενδιαφερομένους δίδεται βεβαίωση παρακολουθήσεως τοῦ Συνεδρίου.
β. Κατά τη διάρκεια τοῦ Συνεδρίου παρέχεται δυνατότητα για τη φύλαξη μικρῶν παιδιῶν.

Η Εκκλησία στον Σύγχρονο Κόσμο

thermos_inaos_upatras

«Μια μάχη πρώτα χάνεται στις συνειδήσεις των ανθρώπων και μετά στους νόμους»

«Επειδή η Εκκλησία στην Ελλάδα μέχρι τώρα ήταν μέρος της εξουσίας, κατήντησε παθητική και ξέχασε την (ιερ)αποστολή»

«Οι πρώτοι χριστιανοί στην Γαλλία έγιναν από εμπόρους»

«Όλη η έγνοια του ποιμένα πρέπει να είναι πως θα βοηθήσει το άρρωστο πρόβατο.»

Χαρακτηριστικά της νεωτερικότητας

  1. Δεν υπάρχουν πια τα παλιά αυτονότητα της κοινωνίας – ο θρησκευτικός αποχρωματισμός
  2. Η ανθρωπότητα έχει μια ενότητα πέραν από τις επιμέρους διαφορές – το παγκόσμιο χωριό

Χαρακτηριστικά της μετα-νεωτερικότητας

  1. Υποκειμενισμός
  2. Η έμφαση στην εμπειρία και την πνευματικότητα (spirituality)

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ομιλία π. Βασιλείου Θερμού στον Ιερό Ναό Τριών Ιεραρχών Παν. Πατρών στις 30 Ιανουαρίου 2010.

Πηγή: Ζωντανό Ιστολόγιο

Ἡ ἐπικαιρότητα τῆς σκέψεως τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν

nikolaos_loudovikos

Ἀκοῦστε τήν πολύ ἐνδιαφέρουσα ὁμιλία μέ τίτλο “Ὁ ἄνθρωπος κί ὁ κόσμος του στίς σύγχρονες ἀνθρωπιστικές ἐπιστῆμες καί ἡ σκέψη τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν” τήν ὁποία πραγματοποίησε ὁ πατέρας Νικόλαος Λουδοβίκος στό Πανεπιστήμιο Πατρῶν τήν 29η Ἰανουαρίου 2008, καθώς καί τό διάλογο που ἀκολούθησε.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ὁ π. Νικόλαος περιγράφει συνοπτικά τήν ἱστορική διαδρομή καί τούς σημερινούς στόχους τοῦ δυτικοῦ στοχασμοῦ διατρέχοντας τά πεδία θεολογίας, φιλοσοφίας καί ψυχολογίας. Ἀκολούθως ἐξηγεί τήν ἐπικαιρότητα καί τήν καινοτομία τῆς θεολογίας τῶν Καππαδοκῶν πατέρων τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Διαβάστε ἐπίσης: Ἡ ἐλευθερία στήν ὀρθόδοξη πνευματική ζωή – ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ π. Νικολάου στό Μανιτάρι τοῦ Βουνοῦ