Χαρακτηριστικές ἀπόψεις, ρήσεις κί ἀποσπάσματα κειμένων π. Βασιλείου Γοντικάκη

Γνωριμία μέ τόν Ἀρχιμανδρίτη π. Βασίλειο Γοντικάκη, Πρώην Ἡγούμενο Ἱερᾶς Μονῆς Ἰβήρων Ἁγίου Ὄρους

Γιά τήν ἐλευθερία

[…] ῾Ο ἄνθρωπος, ἡ κορωνίδα τῆς δημιουργίας, ἔχει μέσα του τὸ ἐπικίνδυνο δῶρο τῆς ἐλευθερίας. Γι᾿ αὐτό, καὶ ὁ ἴδιος εἶναι ἐπικίνδυνος καὶ κουραστικὸς γιὰ ὅλα τὰ συστήματα καὶ τὶς θεωρίες.
Σωτηρία του δὲν εἶναι ἡ ἔξωθεν παροχὴ ἀγαθῶν. Δὲν μπαίνει ὁ ἄνθρωπος σὲ κατασκευασμένο ἀπὸ τρίτους παράδεισο. ῾Ο παράδεισος, ὡς ἔκπληξι ζωῆς, ἀνατέλλει ἀπὸ τὸν κάθε ἕνα ἄνθρωπο: «῾Η βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ἡμῶν ἐστί». […]

[…] Αὐτὴ εἶναι ἡ σωτήρια καὶ ἐπικίνδυνη διὰ τῆς ἐλευθερίας ἀγωγὴ ποὺ δίδεται στὴν ᾿Ορθοδοξία. Καταργεῖ, ὅσο καὶ ἂν στοιχίζη γιὰ τὸν ἄνθρωπο, τὸ ψέμμα. Διαγράφει τὴν κατὰ φαντασίαν ἁγιότητα. Μιλᾶ σὲ ὅλους μὲ ἀγάπη. Τοὺς τιμᾶ μὲ τὸ νὰ τοὺς ὠθῆ σὲ δρόμους δύσκολους, προσωπικοῦ ἀγώνα. Τοὺς ἀγκαλιάζει παρέχοντάς τους ἐλευθερία. Τοὺς κρατᾶ μαζί του, ἐνῶ φαίνεται ὅτι τοὺς πετᾶ σὲ θάλασσα ἐπικίνδυνης περιπέτειας καὶ μοναξιᾶς. Καὶ ὅλα αὐτά, γιατὶ θέλει νὰ σωθῆ ὁ ἄνθρωπος, ὄχι νὰ κουτσουρευθῆ. Νὰ ἀνατείλη ἀπὸ μέσα του συνειδητὰ τὸ κεκρυμμένο μεγαλεῖο του, ποὺ ἀνακεφαλαιώνει τὸ ὅλον.
Μέσα σ᾿ αὐτὸ τὸ τετελειωμένο λειτουργικὰ μυστήριο τῆς σωτηρίας, ὅπου «κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νῖκος», ὁ ἄνθρωπος βρίσκει τὸν ἑαυτό του καὶ τὸν λόγο ὑπάρξεως τοῦ κόσμου. […]

[…] ῍Αν σκοπὸ τῆς ζωῆς μας βάλωμε τὴν οἰκονομικὴ σύγκλισι καὶ τὴν αὔξησι τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος· ἂν ἰδανικό μας εἶναι ὁ Homo Oeconomicus, τότε ἡ ἐλευθερία μᾶς εἶναι περιττή. Καὶ αὐτοὶ ποὺ μᾶς καθοδηγοῦν φροντίζουν νὰ μᾶς ἀπαλλάξουν ἀπὸ τὸ περιττὸ φορτίο τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας.
᾿Αντιθέτως, ἂν εἴμαστε ἀπαιτητικοί· ἂν ζητοῦμε τὸ γνήσιο, ἔστω καὶ ἐλάχιστο, ποὺ σπᾶ τὶς ἁλυσίδες κάθε σκλαβιᾶς καὶ ρίχνει τὰ φράγματα κάθε ἀποκλεισμοῦ· ἂν θέλωμε νὰ φτάσωμε στὴν «θύραν ἣν οὐδεὶς δύναται κλεῖσαι» (Ἀποκ. 3, 8) καὶ νὰ προχωρήσωμε στὴν ἀτελεύτητη ἐπέκτασι πρὸς τὸ μυστήριο τῆς κοινωνίας τῶν ἀγαπωμένων προσώπων, καὶ ὄχι στὴν κόλασι τῶν ἀντιμαχομένων ἀτόμων· τότε λύσι εἶναι ἡ «καινὴ κτίσις» καὶ ἡ λογικὴ τῆς θείας Λειτουργίας, ἡ λογικὴ καὶ ἡ ζωὴ τῆς ᾿Ορθοδόξου ᾿Εκκλησίας.
Εἶναι ἀπόλυτα εἰλικρινὴς ὁ Σάρτρ, καὶ ἀντιπροσωπεύει ἕναν πολιτισμὸ καὶ μιὰ στάσι ζωῆς, ὅταν λέει ὅτι ἡ κόλασί του εἶναι οἱ ἄλλοι. Καὶ εἶναι ἀντίστοιχα ἀπόλυτα εἰλικρινὴς καὶ ἀντιπροσωπεύει ἕναν ἄλλο πολιτισμὸ ὁ ᾿Αββᾶς τοῦ Γεροντικοῦ ποὺ λέει: «Εἶδες τὸν ἀδελφόν σου, εἶδες Κύριον τὸν Θεόν σου» (Ἀββᾶ Ἀπολλώ, γ΄, σσ. 20-21). […]

β. Γιά τήν Ἑλλάδα

[…] Πάντοτε ὁ δυναμισμὸς τοῦ ἑλληνικοῦ καὶ ᾿Ορθοδόξου βρίσκεται στὸ ἐλάχιστο καὶ ἀδύνατο, ποὺ κρύβει μέσα του κάτι τὸ μέγιστο πνευματικά. Καὶ Αὐτὸ ἀπὸ μόνο του φανερώνει κάποια θεϊκὴ εὐγένεια καὶ λεπτότητα ἀνθρωπιᾶς, ποὺ σώζει τὸν ἀδύνατο, χωρὶς νὰ τὸν πληγώνη, καὶ εἶναι ξένο πρὸς τὴ βαρβαρότητα τοῦ ἄγαν, ποὺ συνθλίβει τὸν ἄνθρωπο, χωρὶς νὰ τὸν ὑπολογίζη. […]

[…] ῍Αν οἰκονομικὰ εἴμαστε ὑποδεέστεροι, συγκρινόμενοι μὲ ἄλλους λαούς, καὶ ἂν δὲν διαθέτωμε τὰ κεφάλαια τῆς Εὐρωπαϊκῆς Τραπέζης, ὅμως ἔχομε κάποια ἄλλα, μοναδικά, ἀδαπάνητα λειτουργικὰ κεφάλαια κάποιας ἄλλης ῾Αγίας Τραπέζης, ποὺ εἶναι ἱκανὴ νὰ θρέψη τὴν οἰκουμένη μὲ τὴ χαρὰ τῆς ᾿Αναστάσεως, ποὺ νικᾶ τὸν θάνατο […]

[…] Μὲ κάλεσαν νὰ κάνω μία ὁμιλία γιὰ τὸ ἀνοιχτὸ πανεπιστήμιο, στὴ Φλώρινα. Διάλεξα τὸ θέμα «ἡ ἐπαρχία ὡς πολιτιστικὴ πρωτεύουσα». Εἶναι καιρὸς νὰ φανεῖ αὐτό, ἡ πολιτιστικὴ πρωτεύουσα δὲν εἶναι ἡ Ἀθήνα.
Στὴν ἐπαρχία διασῴζεται ὁ ἄνθρωπος… Μόνο ποὺ βλέπει τὴ φύση, τὴ βροχή, ἀκούει τοὺς ἤχους, δὲν εἶναι τόση ἡ μοναξιά… Κάποιος ἐπισκέπτης μου ἔλεγε πὼς ἡ πιὸ ἀβάσταχτη μοναξιὰ εἶναι ἡ μοναξιὰ τῆς μεγαλούπολης. […]

γ. Γιά τό ῞Αγιο ῎Ορος

[…] Κάποιος μὲ εἶχε ρωτήσει μιὰ φορά: «Πῶς περνᾶτε στὸ ῞Αγιο ῎Ορος;» Κι ἐγὼ τοῦ᾿ πα: «Κοίταξε, περνᾶμε καλά, δηλαδὴ τὸ γλεντᾶμε». […]

[…] Θαρρῶ πὼς ὑπάρχουν καὶ πολλὰ συστήματα παιδαγωγικῆς ποὺ θἄθελαν νὰ κάνουν τὴ διδασκαλία παιχνίδι, καὶ τὴ ζωὴ παιχνίδι, γιατί, ξέρετε, στὸ τέλος δὲν ἀποκλείεται αὐτὸ ποὺ θὰ θυμώμαστε ἀπὸ τὴ ζωή μας νἆναι τὸ παιχνίδι. Κι αὐτὸ ποὺ ἔχει κατορθώσει τὸ ῞Αγιο ῎Ορος κι ἡ ᾿Ορθοδοξία, εἶναι νὰ κάνη τὴ ζωὴ παιχνίδι, καὶ νὰ κάνη τὴ ζωὴ ἄνετη. […]

[…] Μὰ θὰ πῆ κανείς: «Τόσο μαγικὰ εἶναι τὰ πράγματα ἐκεῖ;» Νομίζω, δὲν εἶναι μαγικά, εἶναι ἁπλῶς ἁπλὰ καὶ φυσικά. Κι ἄν τυχὸν ἐμεῖς ἔχουμε κάτι τὸ ὁποῖο μᾶς βασανίζει σήμερα κι ἂν βασανιζώμαστε, εἶναι ὅτι ἔχουμε χάσει τὴν ἁπλότητα καὶ τὴ φυσικότητα. […]

δ. Γιά τήν ἐπιστήμη

[…] ῞Οταν ἄρχισαν οἱ ἐπιστήμονες νὰ προβληματίζωνται, νὰ θέτουν νέα ἐρωτήματα· νὰ προσπαθοῦν νὰ δοῦν τὰ πράγματα ἔξω ἀπὸ τὸ κλειστὸ σύστημα ποὺ ἐθεωρεῖτο ὡς ἀσυζήτητο «δόγμα»· νὰ μιλοῦν γιὰ σχετικότητα, ἀπροσδιοριστία καὶ ἀβεβαιότητα, δημιούργησαν τὴν πρώτη ρωγμή, ἀπ᾿ ὅπου ἄρχισε νὰ μπαίνη φῶς ἐλπίδος γιὰ τὴ βεβαιότητα. Μίλησαν γιὰ κάποια σχέσι καὶ ἀλληλεπίδρασι τοῦ ἐρευνῶντος καὶ τοῦ ἐρευνωμένου. Γιὰ κάποια σχέσι ποὺ ἔχουν τὰ μέχρι τότε θεωρούμενα ἄσχετα τὸ ἕνα μὲ τὸ ἄλλο στοιχεῖα τοῦ σύμπαντος. ῎Ετσι, ἔμπαιναν στὴν ἀναζήτησι ἑνιαίας γνώσεως. Καὶ πλησίασαν τὴ φυσικὴ μὲ τὴ μεταφυσική, τὴν κοσμολογία μὲ τὴ θεολογία. ᾽Ετέθη τὸ ἐρώτημα: «Ποιὸ εἶναι τὸ ὄργανο γνώσεως γιὰ τὸν ἄνθρωπο;»

῾Η Ὀρθόδοξη θεολογία καὶ ἐμπειρία ἀπὸ τὴν πλευρά της οὔτε σχετίζεται μὲ τὴ λογικὴ καὶ τὴ διαγωγὴ τοῦ δυτικοῦ μεσαίωνα, οὔτε ἐκπλήσσεται ἢ ξενίζεται μὲ τὴν πρόοδο τῆς ἐπιστήμης. ῎Εχει ἄλλο πλοῦτο, τόλμη καὶ προορισμό. Προχωρεῖ ἀπὸ τὸ κτιστὸ στὸ ἄκτιστο. ῾Η κατάρρευσι τῶν εἰδωλικῶν ἰνδαλμάτων πραγματοποιεῖται ἀκατάπαυστα μέσα στὴν Ὀρθόδοξη θεολογία καὶ ζωή. Καὶ εἶναι τόση ἡ ἰλιγγιώδης κίνησι, ποὺ φαίνεται στάσι. Εἶναι τόσο ἀπερινόητη ἡ πλησμονὴ τῆς ἀκτίστου φωτοχυσίας στὴ Μεταμόρφωσι τοῦ Κυρίου, ὥστε δὲν λέγεται φῶς, ἀλλὰ σκότος καὶ γνόφος. […]

Πλήρες κείμενο: Ἡ σχέσι μεταξὺ ᾿Επιστήμης καὶ Ὀρθόδοξης θεολογίας

ε. Γιά τόν ἄνθρωπο καί τόν σύγχρονο πολιτισμό

[…] Πρὸ καιροῦ ἤμουν στὴν Ἀμερική, καὶ μοῦ ἔκανε ἐντύπωσι πόσο τὰ πράγματα εἶναι πλούσια, πόσο οἱ δρόμοι τεράστιοι, πόσο τὰ σπίτια σὰν ζωγραφιά, μὲ τὸ σπίτι, τὸ γρασίδι, τὰ δέντρα, τὰ αὐτοκίνητα… Ἀλλ᾿ ὅταν εἶδα μερικοὺς ἀνθρώπους, ἔνοιωσα πῶς μέσα σ᾿ αὐτὴ τὴν τάξι καὶ τὴν καθαριότητα, ἐκεῖ ποὺ δὲν λείπει τίποτε, λείπουν ὅλα. Καὶ ὅλα μία στιγμὴ εἶναι ἄοσμα, ἄγευστα καὶ ἄχρωμα, ἀφοῦ μου εἶπαν κάποιοι ὅτι, ἐνῷ τὰ εἶχαν ὅλα, δὲν εἶχαν διάθεσι γιὰ ζωὴ καὶ ἤθελαν νὰ «τελειώσουν»…

Βλέπει κανεὶς ὅτι αὐτὴ ἡ λογική, ποὺ ἔχομε πολλὲς φορὲς καὶ λέμε «νὰ ἀνεβάσωμε τὸ βιοτικὸ ἐπίπεδο, νὰ μποῦμε στὴν Εὐρώπη γιὰ νὰ ἔχωμε ἕνα νόμισμα, νὰ εἴμαστε πλούσιοι, κτλ», δὲν βγάζει πουθενά. Γιατί ὁ ἄνθρωπος εἶναι κάτι τὸ παράξενο, ποὺ δὲν χορταίνει μὲ τὰ πλούτη. Κι ἂν τοῦ λύσης ὅλα τὰ προβλήματα, ἢ νομίζεις ὅτι τοῦ τὰ λύσης, τότε εἶναι ποὺ μπῆκες στὸ ἄλυτο πρόβλημα. Λ.χ. οἱ Σουηδοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἴσως τὸ ἀνώτερο βιοτικὸ ἐπίπεδο στὴν Εὐρώπη, εἶναι αὐτοὶ ποὺ αὐτοκτονοῦν περισσότερο. Γιατί, ἐνῷ νομίζουν ὅτι τὰ ἔχουν ὅλα, δὲν ἔχουν τίποτε.

Ὁ ἄνθρωπος, ξέρετε, ζητὰ τὴν ἐπιτυχία, ζητᾷ τὴν πρόοδο. Θέλει λ.χ. ἕνα παιδὶ νὰ τελειώση τὸ δημοτικό, τὸ γυμνάσιο, τὸ λύκειο, νὰ πάῃ στὸ πανεπιστήμιο καὶ νὰ προχωρήση. Ἐν συνεχείᾳ ἂν τυχὸν ἀξιωθῆ νὰ πάρη καὶ τὸ βραβεῖο Νόμπελ, συνεχίζει νὰ πεινᾷ καὶ νὰ διψᾷ γιὰ πρόοδο. Ὅπως λέει ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ νέος Θεολόγος: «Ἐπιποθῶ τοῦ πλείονος καὶ πάντοτε στενάζω». «Ἐπιποθῶ», θέλω, ποθῶ συνεχῶς καὶ περισσότερο, καὶ διαρκῶς στενάζω. Ὁ ἄνθρωπος -εἴτε πιστεύει, εἴτε δὲν πιστεύει, αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα- ἔχει μέσα τοῦ τὴν πνοὴ τοῦ Θεοῦ. Καὶ λέγει ὁ ἅγιος Συμεών, ὅτι «ὑπάρχει μία μικρὴ χαρά, ποὺ περιγελᾷ τὸν θάνατο». Κι ἂν τυχὸν ὅλα τὰ κερδίσωμε καὶ δὲν κερδίσωμε ἐκείνη τὴ χαρά, ποὺ περιγελᾷ τὸν θάνατο, τότε εἴμαστε ἐξ ἴσου ἀποτυχημένοι, εἴτε εἴμαστε πλούσιοι, εἴτε φτωχοί, εἴτε γραμματισμένοι, εἴτε ἀγράμματοι. […]

Πλήρες κείμενο : Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός καί ἡ λογική τῆς παραδόσεώς μας

Βιβλιογραφία

Ἀφιέρωμα στόν Ἀρχιμανδρίτη Βασίλειο Ἰβηρίτη

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και η Λογική της Παραδόσεώς μας

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ ΚΑΙ Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ ΜΑΣ
ὁμιλία π. Βασιλείου Γοντικάκη εἰς τὴν Πάτρα τὴν 14η Μαΐου τοῦ 1998

agios_kosmas_aitwlos

Εἰσήγησι

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, αὐτὸ ποὺ μὲ εὐχαρίστησε στὴν προσφώνησι ἦταν ὁ αὐθορμητισμός. Ἐπίσης, τὸ ὅτι ἐλέχθη ὅτι εἶναι συζήτησι αὐτὴ ποὺ θὰ κάνουμε καὶ τὸ ὅτι ἔγινε ἕνας ὑπαινιγμὸς στὰ βάσανα ποὺ ἔχουμε. Ὅταν μὲ καλέσατε νὰ ἔρθω, σκέφτηκα καὶ τὰ δικά μου τὰ βάσανα, τὰ παλιά· καὶ ὄντας στὸ Ἅγιον Ὄρος, σκεφτόμαστε καὶ σᾶς. Δηλαδή, σκέφτεται κανεὶς τὸν ἑαυτό του, πῶς πέρασε στὴν ἡλικία τὴ δική σας, σκέφτεται πῶς κάτι… παιδιά, τί κάνει ἡ πολιτική μας, τί κάνει ὅλος ὁ κόσμος καὶ τί ὑπάρχει στὸ Ἅγιον Ὄρος. Στὴ συνέχεια νοιώθει κανεὶς ὅτι τὸ Ἅγιον Ὄρος εἶναι ἁπλωμένο σ’ ὅλη τὴν ῾Ελλάδα.
Καὶ θέλω νὰ πῶ τὸ ἑξῆς, ὅτι, μιὰ στιγμή, ὄντας μόνος στὸ Ὄρος, δηλαδὴ ὄντας μαζὶ μὲ ὅλο τὸν κόσμο, λέει κανεὶς αὐτὸ ποὺ λέει ὁ ἄσωτος υἱός, ὅτι «πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι». Πόσος πλοῦτος ὑπάρχει στὴν παράδοσί μας, πόση ἐλευθερία, πόση δυνατότητα νὰ χαροῦμε τὴ ζωή μας! Κι ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ἐμεῖς πεινᾶμε καὶ ὑποφέρουμε!
Στὴ συνέχεια νοιώθω τὸ ἑξῆς, ὅτι στὸ Ἅγιον Ὄρος ἔρχονται πολλοὶ θρησκευόμενοι ποὺ δὲν νοιώθουν τίποτα, κι ἔρχονται πολλοὶ ἄσχετοι οἱ ὁποῖοι συγκλονίζονται, κι ἔρχονται πολλοὶ πολιτικοὶ… Πολλοὶ θρησκευόμενοι ἐξ ἐπαγγέλματος δὲν καταλαβαίνουν, πολλοὶ ἀνήσυχοι συγκλονίζονται· οἱ περισσότεροι πολιτικοὶ δὲν καταλαβαίνουν τίποτα. Καὶ λές: «Τί γίνεται μὲ τὴν ῾Ελλάδα, καὶ τί γίνεται μὲ τὴν Εὐρώπη;» Κι ἐγὼ τώρα αὐτὸ ποὺ σᾶς λέω εἶναι μιὰ ἐξομολόγησι. Καὶ λέω ὅτι ἔχει ἕνα χρέος μεγάλο ὁ ῞Ελληνας φοιτητὴς σήμερα: νὰ εἶναι Ἕλληνας Ὀρθόδοξος φοιτητής. ᾿Εκεῖ ἔχουμε κάποιες δυνατότητες ποὺ δὲν ἔχουν οἱ ἄλλοι, καὶ ὀφείλομε ἁπλῶς νὰ εἴμαστε αὐτὸ ποὺ λέει ἡ παράδοσί μας.

Καὶ θυμᾶμαι μιὰ φορὰ ποὺ εἶχα πάει στὴν Κρήτη σ’ ἕνα χωριό, στὰ ᾿Ανώγεια· καὶ εἶχαν ἔρθει κάτι γριὲς γιὰ ἐξομολόγησι. Κι ὅταν τέλειωσε, καὶ μοῦ λέει ἡ γριά, μιὰ γριά, μιὰ εὐχή: «Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου», μετὰ ἦρθε μιὰ ἄλλη γριά: «Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου». Κι ἐγὼ παραξενεύτηκα, καὶ λέω: «Μά, τί εἶναι αὐτὴ ἡ εὐχή;» Καὶ μοῦ λένε: «Ἔτσι τὸ λέμε. Γιὰ κάποιο γονιό, μάνα ἢ πατέρα, λέμε: «Να χαίρεσαι τὰ παιδιά σου», γιατὶ ἡ χαρὰ γιὰ τοὺς γονιοὺς εἶναι τὰ παιδιά τους. Κι ὅταν κανεὶς εἶναι παπάς, τοῦ λέμε: «Νὰ χαίρεσαι τὴν ἱερωσύνη σου». Κι ὅταν κανεὶς εἶναι καλόγερος ἢ καλογριά, τοῦ λέμε: «Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου». Αὐτὴ ἡ εὐχή, «νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου», νομίζω ὅτι εἶναι ἕνα πράγμα τόσο μεγάλο καὶ τόσο βαθύ, ποὺ θυμίζει θεολογία τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ. Καὶ λέω ἐγώ: «Μὰ πῶς, νὰ γεννηθῶ στὴν Κρήτη, καὶ νὰ μεγαλώσω καὶ νὰ ζήσω ἐρήμην τῆς Κρήτης καὶ ἐρήμην τῆς παραδόσεώς μας!  Γιατὶ μᾶς ἔχουμε νὰ εἴμαστε ἀλλοδαποὶ στὸν τόπο μας;» Continue reading

Οι Τρείς Ιεράρχες και η Ταυτότητα του Ελληνισμού

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου
Πανηγυρική ομιλία του Σεβασμιωτάτου στο Πανεπιστήμιο Πατρών
για την εορτή των Τριών Ιεραρχών (2005)

Η πορεία και η ανάπτυξη της ελληνικής σκέψης
Μελετώντας την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, αισθανόμαστε μία κατάπληξη για το πώς μπόρεσε να μελετήση το “είναι” και τον κόσμο μέσα από διαφορετικές προοπτικές, έχοντας όμως μια ενιαία υποδομή, το πώς αναπτύχθηκε και απετέλεσε ένα μεγάλο ρεύμα φιλοσοφίας, θρησκείας και πολιτικής.
Δύο κυρίως σημεία θα πρέπη να τονιστούν στην ενότητα αυτή.
Το πρώτο είναι ότι έχουμε μια διαρκή εξέλιξη του τρόπου με τον οποίο φιλοσοφούσαν και θρησκεύονταν οι αρχαίοι Έλληνες, μέσα όμως στα πλαίσια της ελληνικής συνείδησης. Παρατηρεί κανείς με πολύ μεγάλη έκπληξη το πώς το αρχαίο ελληνικό πνεύμα απέφευγε την στασιμότητα και διακρινόταν από μία δυναμική πορεία. Μπορεί κανείς να οριοθετήση, παρά το επικίνδυνο του πράγματος, μερικές φάσεις της αναπτύξεως του ελληνικού πνεύματος.
Στην αρχή παρατηρεί κανείς την επικράτηση μαγικών θρησκειών, λατρεύεται η φύση, η οποία συνιστά μια κατώτερη θρησκεία. Στην συνέχεια αναπτύσσεται ο ανθρωπομορφισμός, η λατρεία των θεών του Ολύμπου, όπως περιγράφεται στον Όμηρο και τον Ησίοδο. Αυτός ο ανθρωπομορφισμός στην πραγματικότητα ενσαρκώνει τους ανθρώπινους πόθους για την αθανασία, την υγεία, την καλοπέραση, την δύναμη. Ακολούθως εμφανίζονται οι Ίωνες φυσικοί, οι οποίοι στρέφονται στην φύση, αποβάλλοντας την θρησκευτική άποψη για την ερμηνεία του κόσμου. Η αρχική αιτία του κόσμου θεωρείται από τον Θαλή τον Μιλήσιο το νερό, από τον Αναξίμανδρο το άπειρο, από τον Αναξιμένη ο αέρας. Στην συνέχεια εμφανίζεται ο μυστικιστικός τρόπος ζωής, η οργιαστική φάση της θρησκείας, όπως εκφράζεται από τον Διόνυσο, τους Ορφικούς και τον Πυθαγόρα, οι οποίοι φέρουν τον θεό μέσα στον άνθρωπο και ενδιαφέρονται κυρίως για την αντιμετώπιση του πόνου. Η οντολογική ερμηνεία της φύσης, όπως εκφράζεται από τους Ελεάτες (Παρμενίδης) και τον Ηράκλειτο, ασχολείται με την σχέση και διαφορά μεταξύ “είναι” και “γίγνεσθαι”. Ακόμη, η εμφάνιση του ορθολογισμού, όπως εκφράζεται από τους Σοφιστές, με πρώτο τον Πρωταγόρα, οι οποίοι θεωρούνται πρόδρομοι των Διαφωτιστών του 18 αι. μ.Χ., εκλαμβάνουν την αλήθεια όχι ως αντικείμενο, αλλά υποκείμενο που συνδεέεται με την ανθρώπινη σκέψη. Ακολούθως η ιδεαλιστική, κλασσική μεταφυσική του Σωκράτη, του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, πολέμησε τον ανθρωπομορφισμό του Θεού και έκανε τον Θεό ιδέα. Έπειτα η μετακλασσική περίοδος του Ελληνισμού που εκφράζεται από τον Στωϊκούς και Επικούριους φιλοσόφους, οι οποίοι ταύτισαν την φύση του ανθρώπου με τον λόγο, έκαναν λόγο για την νέκρωση του παθητικού μέρους της ψυχής και βεβαίως έδωσαν προτεραιότητα στην ευδαιμονία, όπως αυτοί την εννοούσαν. Τέλος, ο νεοπλατωνισμός με τον Πλωτίνο, τον Πορφύριο, τον Ιάμβλιχο και τον Πρόκλο, που ήταν η τελευταία αναλαμπή της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας και κυρίως της μεταφυσικής συνέδεσαν τον πλατωνισμό με την γνωστικισμό.
Επίσης εκείνο το οποίο μπορεί να σημειωθή είναι ότι υπάρχουν πολλοί μελετητές οι οποίοι συνδέουν την εξέλιξη αυτή μέσα από πολιτικές ερμηνείες. Για παράδειγμα στις ελληνικές πόλεις – κράτη άλλοτε κυριαρχεί η δημοκρατία, δηλαδή η επικράτηση δημοκρατικών αρχών με τους θεούς του Δήμου, και άλλοτε κυριαρχεί ο αριστοκρατικός ιδεαλισμός, όπως εκφράζεται από τον μυστικισμό και την μεταφυσική. Continue reading

Συγκλονίζει η ιστορία άστεγου μαθητή στην Κρήτη

άστεγος μαθητής ηράκλειο κρήτη facebook

Γροθιά στο στομάχι, είναι η ιστορία με πρωταγωνιστή έναν 18χρονο μαθητή του Εσπερινού Γυμνασίου Ηρακλείου, τον οποίο έβγαλε από το σπίτι ο πατέρας του την ημέρα που ενηλικιώθηκε.

Η συγκλονιστική ιστορία έγινε γνωστή, μέσα από την σελίδα του Γυμνασίου σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, όπου είχαν μάλιστα αναρτηθεί και επιπλέον στοιχεία, για την περιπέτεια του νεαρού που βρέθηκε άστεγος στα 18 χρόνια του.

»Καταλάβαμε πως η οικογένεια του, δεν ενδιαφέρεται για τον μαθητή, όταν μετά από ένα επεισόδιο που είχε στην υγεία του, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και ενώ επικοινωνήσαμε μαζί τους, ο πατέρας αδιαφόρησε πλήρως» δηλώνει στο flashnews.gr ο διευθυντής του σχολείου Αν. Τσεπαπαδάκης.

Όπως φαίνεται η -πολύτεκνη – οικογένεια, είχε γυρίσει από νωρίς την πλάτη στον 18χρονο. Όπως περιγράφει ο διευθυντής του σχολείου, πρόκειται για ένα σεμνό παιδί, χαμηλών τόνων που έχει όνειρα για τη ζωή παρά το γεγονός ότι σήμερα βρέθηκε άστεγος.

»Είναι εξαιρετικό παιδί, παρά τις δυσκολίες που έχει κληθεί να αντιμετωπίσει διαθέτει καλό χαρακτήρα και όνειρα. Θέλει να γίνει μάγειρας, του αρέσει πολύ. Ελπίζω να μπορέσουν εκείνοι που μπορούν να το υλοποιήσει» λέει ο κ. Τσεπαπαδάκης για το νεαρό.

Πηγή: Flashnews

Αναδημοσίευση: Ζωντανό Ιστολόγιο